Jerzy Grupiński - „Protokół” po raz pięćdziesiąty

Przypomnijmy, wychodziły w Poznaniu, licząc od II wojny pisma: „Życie Literackie”, „Tygodnik Zachodni”, „Wyboje”, „Nurt”, „Nowy Nurt”, „Pro arte”, „Gazeta Malarzy i Poetów”, „Arkusz”. Po upadku tego ostatniego (prowadzonego przez Bogusławę Latawiec) w roku 2003 – „Protokół Kulturalny” wydawany przez Klub Literacki (wówczas w Centrum Kultury „Zamek”), stał się jedynym (acz edytorsko skromnym) pismem literackim w Poznaniu, jeśli przyjąć, że

Wojciech Czaplewski - Z CZEGO TA KLATKA I CO W NIEJ MIESZKA?

W siódmym i ósmym numerze tegorocznego „Akantu” znalazł się dwuczęściowy artykuł Anny Kokot, zatytułowany W klatce z potworami. Autorka zawarła w nim przemyślenia na temat życia i twórczości Zbigniewa Herberta. Wypracowanie napisane z pewnym językowym polotem (chociaż ta kolejna owieczka wypełniona siarką prawdy czy ciało fizyczne poety, co poddało się hegemonii ziejących nienawiścią potworów; ten niewidzialny guziczek na tablicy rozdzielczej osobowości, czy uroczy oksymoron: szarpał się bezwładnie...), czyta się dość lekko, jakichś głęboko odkrywczych tez nie zawiera, więc z czym tu

Grzegorz Bazylak - Smocze zęby złudzeń

PROLOG

 

W roku 1934, po kilku wiekach świetności i ciągłej ekspansji, doszło do nieodwracalnego upadku irlandzkiego przemysłu gorzelniczego, który był przedmiotem narodowej dumy oraz zapewniał od kilkunastu pokoleń poczucie bezpiecznego i dostatniego życia. Zniszczenie tego przemysłu, jak i związany z tym kryzys i załamanie całego dotychczasowego systemu ekonomicznego na terenie Irlandii, było jednym z dotkliwych skutków wybuchu w 1916 roku irlandzkiej wojny niepodległościowej (Powstanie Wielkanocne), następnie krwawej wojny domowej, wymuszonego przez Anglię trwałego podziału kraju (utrata Ulsteru) oraz wprowadzenia od 1920 roku w Stanach Zjednoczonych surowej prohibicji napojów alkoholowych. W roku 1934 pozostały na terenie Irlandii tylko dwie czynne gorzelnie, podczas gdy jeszcze w XVIII wieku było ich dwa tysiące, a w 1880 roku dwadzieścia osiem [McNamara 2011]. Irlandzka whiskey, wynaleziona i rozpowszechniona przez gorliwych irlandzkich (a może iryjskich - ?) mnichów jako lecznicza woda życia („aqua vitae”, po gaelicku „uisge beatha”), a której smakoszem przez całe życie była także angielska królowa Elżbieta I Tudor (1533-1603), utraciła w 1934 roku swoją popularność, a co za tym idzie większość lokalnych i obejmujących terytoria imperium brytyjskiego rynków zbytu na rzecz dominujących do dzisiaj whisky szkockiej i amerykańskiej.

W roku 1934 William Butler Yeats i George Bernard Shaw, czyli pierwszy (w roku 1923) i drugi (1925) irlandzki laureat Literackiej Nagrody Nobla, ukończyli właśnie, odpowiednio, 69. i 78. rok życia. Z kolei Samuel Beckett, trzeci irlandzki laureat wspomnianej nagrody (w roku 1969) miał dopiero 28 lat. Natomiast Seamus Heaney (1939-2013), czwarty Irlandczyk uhonorowany Literackim Noblem (1995) jeszcze się wtedy nie urodził. Nawiasem mówiąc, interesującym jest być może fakt, iż W.B. Yeats i S. Heaney uzyskali noblowskie nagrody dokładnie na rok przed jej przyznaniem dwóm polskim laureatom, czyli, odpowiednio, tuż przed Władysławem Reymontem (1925) oraz Wisławą Szymborską (1996). Wstępujący w 1934 roku na irlandzką scenę literacką 28-letni Samuel Beckett rzuca twórcze wyzwanie obrazowi świata, jaki pozostawili w swoich dziełach pisarze i poeci z pokolenia Shaw’a, Yeats’a, a nawet Jamesa Joyce’a, który właśnie obchodził swoje 52 urodziny.

W roku 1994, czyli w sześćdziesiąt lat później, w podobnej do Becketta sytuacji znalazł się autor dramatu „Kaleka z Inishmaan”, 24 letni Martin McDonagh [wyd. polskie 2000, 2011]. Ten niezwykły utwór od czasu swojej polskiej prapremiery 12 lutego 1999 roku w Teatrze Powszechnym w Warszawie doczekał się sześciu kolejnych inscenizacji. Sztuka ta była prezentowana na scenie Wrocławskiego Teatru Współczesnego (premiera 26.06.1999), na deskach teatru uczelnianego PWST w Krakowie (15.10.1999), następnie w Teatrze Nowym w Łodzi (16.06.2000), w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu (04.11.2001), na deskach Sceny Polskiej w Czeskim Cieszynie (01.10.2009), w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu (19.09.2009) oraz w Teatrze Trochę Innym w Krakowie (17.12.2011).

Krzysztof Rogucki - Z powrotem do Husserla?

Książka Fenomenologia Husserla po raz pierwszy ukazała się w Danii w 1997 r. Jej autorem jest DAN ZAHAVI, wtedy zaledwie 30-letni duński filozof. Treść publikacji to nie tylko wprowadzenie do filozofii Husserla, jej określona interpretacja, ale też przedstawienie faz rozwoju filozofii twórcy fenomenologii. Dzieło łączące perspektywę systematyczną z historyczną składa się z trzech części, a za podstawę ma nie tylko dzieła wydane, ale także manuskrypty. Taka hermeneutyka dzieła wymaga pewnego komentarza: otóż Edmund Husserl miał zwyczaj spisywania swoich myśli. Pozostawił po sobie 45 tys. manuskryptów, które tuż przed wybuchem II wojny światowej franciszkanin Hermann Leo Van Breda wywiózł z nazistowskich Niemiec do Belgii. Tak powstało przy Instytucie Filozofii w Louvain Archiwum Husserla, a edycja serii Husserliana została doprowadzona w 2009 r. aż do czterdziestego tomu. Ponieważ taki sposób egzegezy czyjejś twórczości budzi wątpliwości, Zahavi w polemice z Paulem Ricoeurem argumentuje, iż manuskrypty Husserla są lepiej opracowane niż dzieła źródłowe oraz powołuje się na jego opinię wyrażoną w korespondencji, że najważniejszą część dorobku życia zawarł w rękopisach, przygotowując dzieło będące ostateczną

Ewa Klajman-Gomolińska - Jakość

(809 głosów, średnia ocena 4.22 na 5)

 

 

Postaw na jakość Na coś trzeba

Na muzykę Nic nie gra

Bo nie ma po co

Zacznie się dziać To zacznie grać

Co

Strona 1 z 21